Ankie van der Velden: "Pijn bij (borst)kanker"

Ankie van der Velden: "Pijn bij (borst)kanker"

Webinar datum: 
22 November 2012

De webseminar is ook via YouTube te bekijken: klik hier

 

Pijn bij (borst)kanker

Kanker kan pijn doen, door de tumor zelf, de behandelingen of door bijkomende spanning.

Ankie van der Velden legt uit wat de verschillende soorten pijn zijn, waardoor ze veroorzaakt worden en hoe je ermee om kunt gaan. Wat is het verschil tussen soorten pijn? En hoe maak je je arts duidelijk welke en hoeveel pijn je hebt? Welke mogelijkheden zijn er qua pijnbestrijding? Moet je bang zijn om verslaafd te raken aan pijnstillers? 

Ankie van der Velden
Ankie van der Velden is internist-oncoloog in Tergooiziekenhuizen in Hilversum/Blaricum.  Als internist-oncoloog is zij verantwoordelijk voor de 'systemische' behandeling van kanker, dit betekent dat zij bij borstkanker verantwoordelijk is voor het traject met chemo-, hormoon- en/of immuuntherapie en patienten met uitgezaaide kanker begeleidt met aanvullende medicatie, zoals pijnmedicatie. "Ik heb een vak met mooie en soms moeilijke kanten, maar ook als patienten niet meer te genezen zijn kun je nog ontzettend veel voor ze betekenen." 

Deelnemen
Lees vóór deelname de uitleg onderaan deze pagina.

Webseminars van Stichting Amazones worden mogelijk gemaakt door een projectsubsidie van Stichting Pink Ribbon.

Dat klopt, Annie. De mogelijkheid tot 'chat' en live vragen stellen is er alleen op de avond van de (live) presentatie van de webseminar. De professional die het onderwerp behandelt is dan in persoon aanwezig om na afloop van de powerpointpresentatie direct de vragen van de deelnemers te beantwoorden. Dit wordt allemaal opgenomen, zodat iedereen die de webinar later afspeelt, de vragen en antwoorden ook nog kan beluisteren. Maar zelf vragen stellen kan dan niet meer. Je luistert immers naar een opname van de presentatie.

De vragen en antwoorden van de professional worden trouwens na afloop ook uitgeschreven. Je vindt ze als je verder na onder scrollt. Je kunt dat deel van de webinar dus ook nog eens rustig nalezen, nadat je de powerpointpresentatei hebt gezien.

Groet, Ambulo

 

Ik heb vandaag pas het webseminar over pijnbestrijding gekeken. Ik heB alle uitleg en de presentatie van ankie in het presentatiescherm goed kunnen volgen. Toen was het wachten op het vraag en antwoordscherm . Maar mijn beeldscherm bleef hangen op het openingsbeeld met die gele ellips over chat, enz . Dus er kwam geen vraag en antwoord scherm en ook geen chat mogelijkheid. Gelukkig kon ik de vragen en antwoorden wel horen en ook hieronder nalezen. Heldere presentatie en goeie vragen.

Vraagje,
Komt het doordat ik na de uitzending zelf later , veel later nu, nu nog alleen de presentatie kan bekijken en so wie so geen vragen meer kan stellen en chatten, dat zich daarom na aankondiging die functies zich niet meer openen? Of heeft het met iets anders te maken!

Hierbij de vragen en antwoorden uit de V&A van het derde webseminar: 

Is het waar dat iboprufen slecht voor de nieren is? Wat is een alternatief?

Ibuprofen kan slecht zijn voor de nieren, maar dit geldt eigenlijk vooral wanneer iemand al een slechte nierfunctie heeft. Bij een normale nierfunctie kan ibuprofen niet gelijk kwaad. Wel is het belangrijk de nierfunctie regelmatig te checken, in geval van uitgezaaide borstkanker zal je arts dit over het algemeen al standaard doen. Bij een verminderde nierfunctie valt eigenlijk de gehele groep van NSAID’s af, dus ook bijvoorbeeld diclofenac. In dat geval kan worden overgegaan op paracetamol in combinatie met een opioid, zoals morfine, of in geval van zenuwpijn (afhankelijk van de mate van de nierfunctiestoornissen) op bijvoorbeeld amitriptyline of gabapentine.

Sommige epilepsiemedicijnen zouden tamoxifen kunnen tegenwerken. Geldt dit ook voor Lyrica ?

Het klopt dat sommige middelen niet in combinatie met tamoxifen geslikt kunnen worden. Dit heeft te maken met de manier waarop ze worden afgebroken. Voor lyrica geldt dit niet, dit kan samen met tamoxifen gebruikt worden. Je arts schrijft je de medicatie voor, maar ook apotheken zijn gespitst op het signaleren van dit soort interacties tussen medicijnen.

Ik heb last van oedeemvocht in mijn rug door uitzaaiingen. Wat kun je doen tegen pijn veroorzaakt door oedeemvocht ?

Vochtvorming is een probleem dat vaak voorkomt bij botuitzaaiingen. Een effectief middel hiertegen dat nog niet genoemd werd in de presentatie is dexamethason. Dit is een soort prednison en kan vochtvorming remmen. Bij bestraling treedt als bijwerking vaak vochtvorming op en hiertegen is dexamethason effectief. Dexamethason wordt over het algemeen kort, dagen of weken, geslikt omdat het op de langere termijn bijwerkingen heeft zoals een hoger suikergehalte, een dik opgezet gezicht en het kan de botten verzwakken. Langer slikken kan in bepaalde situaties wel, maar meestal wordt het maar voor kortere termijn voorgeschreven, paar dagen of hooguit paar weken.

Als je veel pijn hebt bij botuitzaaiingen is het dan goed om te bewegen of juist niet ?

Dat is een moeilijke vraag en hangt af van veel factoren. Op zich is bewegen wel belangrijk, om de rest van je bewegingsapparaat (spieren en pezen) soepel te houden, maar als er bijvoorbeeld uitzaaiingen in de rug of uitgebreide uitzaaiingen op de heupkoppen zitten, dan kunnen bepaalde sporten slecht zijn omdat ze teveel druk kunnen geven op de wervels of benen. Het is moeilijk om hier een algemeen antwoord op te geven, maar iets wat zeker belangrijk is om met je arts te bespreken.

Moet diclofenac altijd met maagbeschermer ingenomen worden?

NSAID’s kunnen de maag irriteren, met in het ergste geval als gevolg een maagbloeding en dat wil je voorkomen. Ik geef er daarom altijd een maagbeschermer bij. Als diclofenac maar kort geslikt wordt, bijvoorbeeld slechts enkele dagen, dan is dat eigenlijk niet nodig. Maar de meeste mensen met uitgezaaide borstkanker gebruiken NSAID’s langer en dan is het beter er een maagbeschermer bij te geven. Apothekers zijn tegenwoordig ook zo geïnstrueerd.

Wat is een goede pijnbestrijder bij tumor flare (=aanhoudende botpijn, continu aanwezig, niet afhankelijk van beweging)?

Dat is een moeilijke vraag om in het algemeen te beantwoorden, omdat continue pijn op meerdere plekken kan zitten en dan meerdere oorzaken kan hebben. In het algemeen zou je behandelen met paracetamol, en eventueel ibuprofen of diclofenac, gecombineerd met een morfinepreparaat om te proberen de pijn onder controle te brengen. Dan wil je wel goed opvolgen of de medicatie de pijn dempt en als dat niet het geval is kun je snel overgaan op een antidepressivum of anti-epilecticum.

Van amitriptyline word ik zo suffig en moe. Het helpt me wel tegen pijn, maar door de sufheid ben ik mezelf niet. Is er ook een alternatieve antidepressiva die ik kan nemen?

Dat hangt af van de verdere medicatie. Vaak geven de verschillende antidepressiva wel dezelfde bijwerkingen, maar dat hoeft niet. In overleg met je arts zou je dus een ander antidepressivum kunnen proberen. Een alternatief is een anti-epilepticum, dat zou wellicht ook kunnen.

Als ik pijnstillers neem, ben ik snel bang dat ik over mijn grens heenga. Is dat ook zo ?

In het algemeen ben ik daar niet zo bang voor, behalve bij bepaalde soorten uitzaaiingen, bij de wervelkolom waar de zenuwbanen doorheen gaat. Bijvoorbeeld pijnstilling voor de nacht, het is heel belangrijk dat je goed slaapt. Uiteraard moet je niet zoveel slikken dat je helemaal niets meer voelt en wel veel bijwerkingen van pijnmedicatie hebt, maar dat je echt door je grenzen heen gaat, ik denk dat dat wel meevalt.

Waarom moet je voorzichtig zijn met massages van je rug bij  botuitzaaiingen?

De wervelkolom is een kwetsbare plek. Daardoorheen loopt de zenuwstreng, die de armen en benen aanstuurt. Als er een grote uitzaaiing in de rugwervel zit en er wordt erg hard geduwd op deze wervel, bijvoorbeeld door een “kraker”, dan heb je kans dat er een breuk in de wervel ontstaat. De centrale zenuwstreng die door de wervel heen loopt kan dan beschadigd raken, met in het ergste geval  als gevolg een dwarslaesie. Dat zal niet snel gebeuren, maar ik zou wel altijd overleggen met je arts om te beoordelen wat wel en wat niet veilig is.

Wanneer ik tegen een stoelleuning aanzit of op bed lig, ervaar ik drukpijn. Is er iets tegen deze drukpijn te doen?

Indien er sprake is van uitgezaaide borstkanker slik je waarschijnlijk al langwerkende pijnstillers. Het is erg moeilijk om lokaal bij een bepaalde houding pijnstilling te geven. Je kunt wel tevoren extra kortwerkende pijnstilling nemen als je weet dat je lang moet zitten, omdat je naar de bioscoop gaat bijvoorbeeld.

Word je van een anti epilepticum niet suffig en moe dan? (vervolg op eerdere vraag over amitriptyline)

Dat kan ook. Elk medicijn kan bijwerkingen hebben en alle morfine, anti-epileptica en antidepressiva kunnen sufheid geven. Elke persoon reageert anders en het is een kwestie van uitproberen. Niet de bijsluiter tevoren uitspitten, maar kijk wat er gebeurt en waar je last van hebt en overleg dan met je arts of het door het middel zou kunnen komen.

Kan je gewend raken aan een pijnstiller zoals morfine zodat je steeds meer nodig hebt ook al blijft de pijn stabiel?

In principe niet. De ervaring is bij patiënten met uitgezaaide kanker is dat de pijn helaas steeds erger wordt en dat je daarom meer nodig hebt. Het is dus in het algemeen niet zo dat je gewend raakt aan de morfine en steeds meer nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken. Wel is het zo dat je morfine in het algemeen niet plots moet stoppen maar geleidelijk moet afbouwen, omdat je anders lichamelijke ontwenningsverschijnselen kan krijgen. Maar dat is wat anders dan psychische verslaving.

Ik vraag me af of een morfinepleiser alleen op de plek werkt waar je hem plakt.

Nee, niet alleen op de plek waar je de pijn voelt. De pleister moet geplaatst worden op een oppervlak waar die goed op de huid aansluit, over het algemeen op de rug, als je wat bredere armen hebt kan het ook op de bovenarm, of op de borstkas. De pleister moet je niet plakken op een plek waar veel plooien zitten. Maar je hoeft hem dus niet daar te plakken, waar je de pijn voelt.

Kan het zijn als je morfine pleisters gebruik, plus 8 paracetemols en lyrica,dat je temperatuur daardoor lager wordt? Ik ben nu al dagen verkouden en mijn temperatuur is maar tussen de 35.5 en 36.0.

Niet zozeer de lyrica, maar zeker de paracetamol kan de temperatuur onderdrukken. Ook diclofenac of ibuprofen kunnen de koortsontwikkeling dempen. Dat moet geen reden zijn om geen paracetamol te gebruiken, maar je moet er wel rekening mee houden. Verkoudheid is overigens meestal een virusinfectie waar je geen koorts bij hoeft te ontwikkelen.

Kun je buiten lymfetherapie nog iets doen om oedeemvocht te voorkomen? Dit omdat het oedeemvocht bij mij vaak pijn veroorzaakt.

In de dagelijkse praktijk is lymfe-oedeem een lastig probleem. Veel meer dan lymfetherapie en de arm ontzien kun je er eigenlijk niet aan doen. Een heel vervelende klacht inderdaad.

Mag je alles blijven doen als je morfine gebruikt? Dan denk ik bv aan autorijden.

Morfine kan je reactievermogen beïnvloeden. Voorheen was in NL de regel dat je niet mocht autorijden. Tegenwoordig wordt vaak aangehouden dat, als je twee weken stabiel bent ingesteld op morfine en je geen klachten daarbij hebt, je in overleg met je arts weer zou mogen autorijden. Maar wees vooral zelf alert, als je merkt dat je suffig bent en je reactievermogen minder is, ga dan niet autorijden want je kan anderen in gevaar brengen.

Ik heb weleens het gevoel dat niets helpt tegen zenuwpijn. Dan is de pijn zo heftig. Heeft u hiervoor nog een tip ?

Bestraling bij uitzaaiingen in de botten (en soms op andere plekken) kan heel effectief zijn als pijnbestrijding. Soms heeft het al heel snel effect, binnen enkele dagen, maar er wordt altijd aangehouden dat als er na vier tot zes weken na de bestraling geen effect is opgetreden, er ook geen pijnstilling meer van te verwachten is. Over het algemeen is bestraling erg effectief voor pijn in de botten, maar niets geeft 100% zekerheid

Helpen bestralingen altijd tegen pijn in de botten ?

Bestralingen helpen vaak tegen pijn in de botten als die op 1 of enkele plaatsen zit, maar niet altijd.  Als er sprake is van continue hevige zenuwpijn, dan stuur ik een patiënt vaak door naar het pijnteam om te kijken of bijvoorbeeld een zenuwblokkade kan helpen. Behandelen met pillen is dan niet altijd effectief.

 

Linnie en Nana, blij dat jullie er wat aan hadden! Ankie vond de vragen erg interessant zei ze, goede vragen die wat toevoegen aan haar verhaal. Voor haar heel interessant om nou eens te zien wat patienten echt bezighoudt qua pijn. Er was bijvoorbeeld een vraag of je een morfinepleister moet plakken op de plek waar de pijn zit. Logisch toch? Maar zo werkt het dus niet (het exacte antwoord vinden jullie terug in de webseminar en V&A ;-) )

Zonne, de opname komt zsm online, dan kun je het nakijken. Geef ons even een paar dagen om ook de V&A verder uit te werken en daarna plaatsen we die er ook nog in geschreven vorm bij.

Ik vond het in elk geval weer heel interessant en een uitdaging om te mogen hosten en vond het erg fijn te zien dat er weer Amazones speciaal inlogden om het 'live' te volgen.

Ik wil jullie ook bedanken, ik vond het erg interessant!

Oh nou heb ik hem gemist, balen! De hele week denk ik er aan, en toch vergeten...

Heel hartelijk bedankt voor het organiseren van deze interessante webinar !

Nog een advies voor morgen: omdat een opgenomen presentatie uitgezonden wordt in WebEx, raden we aan om op een rustige plek te gaan zitten of met een goede hoofdtelefoon. Pak er een grote mok koffie of thee bij - met wat lekkers  cheeky

En.... het zou jammer zijn als je tussendoor moet opstaan voor een toiletpauze   wink

 

Rita, het begint om 20:00 uur en we verwachten rond 21:00 af te ronden.

Lees hierboven nergens op welk tijdstip het begint.

Uitleg Webseminars

Hoe ziet de webinar eruit?
De webinar bestaat uit een presentatie met powerpoint slides door een spreker. Na afloop is er gelegenheid tot vragen stellen aan de spreker via een V&A (Vraag & Antwoord). De webinar én de vragen en antwoorden zullen na afloop op de website geplaatst worden zodat iedereen ze ook later nog kan terugkijken.

Deelnemen aan de webinar
De webinar  is voor iedereen toegankelijk. Vooraf aanmelden is niet nodig. Via de seminar link hierboven kom je op het inlogscherm, hier vul je je naam, achternaam en emailadres in plus het gebeurteniswachtwoord: 1234. Op de vraag "Uw host heeft een geintegreerde spraakconferentie geopend. Wilt u deelnemen" antoorden: ja.
Je kunt ervoor kiezen om ipv je echte naam je nick en als achternaam Amazone te kiezen (Marielle wordt dan bijvoorbeeld 'Marielle Amazone'). De deelnemerslijst is alleen zichtbaar voor de panelleden, alleen als je een vraag stelt tijdens de V&A (Vraag & Antwoord) sessie na afloop van de presentatie en je vraag wordt beantwoord, dan is je naam zichtbaar voor de overige deelnemers. 

Vragen aan de expert
Na afloop van de presentatie is er de gelegenheid om vragen te stellen aan Ankie van der Velden. Hiervoor zal dan een scherm 'V&A' (Vraag & Antwoord) aangezet worden. Houd dus tijdens de presentatie pen en papier bij de hand zodat je je vragen kunt noteren voor de V&A! 

Beeld en geluid
Je kunt vantevoren hier checken of de mediaplayer op jouw pc / laptop geschikt  is voor het bijwonen van de webinar. Je hoeft maar over 1 van de 3 vermelde mediaplayers te beschikken en kunt ze via de link downloaden.
De webinars maken gebruik van geintegreerde VOIP (dezelfde technologie als bijvoorbeeld Skype) voor het geluid. Dit betekent dat je niet hoeft in te bellen per telefoon en er voor jou geen extra kosten zijn (buiten je bestaande internetabonnement/kosten). Tijdens de webinar kun je zelf niet spreken. Zorg er wel voor dat het geluid van je pc / laptop aan staat! 

Mobiele apparaten
De webinars maken gebruik van WebEx. Deze technologie ondersteunt momenteel nog geen mobiele apparaten, zoals tablets en smartphones. Log dus in vanaf je pc of laptop.

Technische vragen
Mocht je technische vragen hebben tijdens de webinar, dan kun je deze aan de panelleden stellen via het scherm 'chat' (aan de rechterkant van je scherm). De chat is niet bedoeld voor vragen over de presentatie, bewaar deze voor de V&A na afloop (zie boven).

Kennisgevingen
De webinars maken gebruik van een WebEx service met een functie waarmee audio en documenten en andere materialen die worden uitgewisseld of bekeken tijdens de sessie, kunnen worden opgenomen. Door aan de webinar deel te nemen, geef je automatisch toestemming tot dergelijke opnamen.

De webinars en opnamen hiervan, inclusief vragen en antwoorden, blijven eigendom van Stichting Amazones. Het is niet toegestaan deze zonder toestemming vooraf van het Stichtingsbestuur elders te plaatsen dan wel te vermenigvuldigen. Toestemming kan per email worden aangevraagd aan info@de-amazones.nl

Vragen? 
Stuur een email naar info@de-amazones.nl of stel ze hier.