Zorgverzekering in 2012 - overstappen of niet? En waar moet je op letten?

Zorgverzekering in 2012 - overstappen of niet? En waar moet je op letten?

In 2012 stijgen de premies van de meeste polissen met gemiddeld 25%. Het eigen risico stijgt van € 170,- naar € 220,- en het basispakket is versmald waardoor sommige medicijnen niet meer worden vergoed. Ook zijn bij een nieuwe chronische indicatie voor fysiotherapie de eerste twintig in plaats van de eerste twaalf behandelingen voor eigen rekening. Dit is vooral belangrijk als je oedeem hebt of krijgt of bij littekens na amputatie. Daarnaast zijn er wisselingen in de dekking van de aanvullende polis; er vervallen aanspraken  en er komen nieuwe dingen bij, die je soms wél of juist helemaal niet nodig hebt.

Allemaal redenen om je basis én aanvullende zorgverzekering kritisch onder de loep te nemen. In dit artikel concentreren we ons op zaken die voor borstkankerpatiënten van belang kunnen zijn.

Opzeggen en afsluiten
Wie dat wil, kan elk jaar tot en met 31 december wisselen van zorgverzekeraar. De verzekering moet uiterlijk 31-12-2011 om 23.59 worden opgezegd.
Als je nog niet goed weet waar je je opnieuw wilt verzekeren, dan heb je daarna nog wel even de tijd: Het afsluiten van een nieuwe verzekering kan namelijk tot en met 31 januari.
Bij het afsluiten van een nieuwe zorgverzekering vóór 1 januari gaat het opzeggen automatisch. De nieuwe zorgverzekeraar regelt dit dan met de oude zorgverzekeraar.

Als je zorg nodig hebt is niet alleen de premie maar ook de dienstverlening en bereikbaarheid van een verzekeraar van belang. Goedkoop kan duurkoop zijn.

Acceptatieplicht in de basisverzekering – risicoloos overstappen
Voor de basisverzekering geldt een acceptatieplicht. Overstappen is in Nederland dus risicoloos. De meeste zorg voor borstkankerpatiënten zit gewoon in de basisverzekering: oncoloog, mammografie, chemotherapie, hormoontherapie en bezoek aan alle specialisten die nodig zijn. Daarvoor is de basisverzekering voldoende.

Extra’s zoals een aanvullende vergoeding voor een pruik, plakstrips voor protheses of een vergoeding voor een zwemprothese kunnen interessant zijn, maar soms heb je ze maar éénmalig nodig en is dan een aanvullende verzekering ieder jaar weer nodig?

Voor aanvullende verzekeringen geldt die acceptatieplicht niet. Daarom is het verstandiger eerst een nieuwe verzekering af te sluiten voordat je de oude opzegt.

De basisverzekering kan je bij elke verzekeraar afsluiten en dat geldt ook voor een aanvullende verzekering. Dat mag óók bij verschillende verzekeraars en is geen verplichte combinatie zoals velen vaak denken.

Overname lopende verplichtingen
Lopende "verplichtingen" (ook machtigingen) worden door verzekeraars overgenomen bij overstap, zeker als de geleverde zorg onderdeel is van de basisverzekering. Alle machtigingen die worden afgegeven voor een aanspraak in de basisverzekering, zijn door verzekeraars op dezelfde gronden beoordeeld (de criteria hiervoor zijn opgesteld door het College voor Zorgverzekeringen). Als je er onzeker over bent of dit bij jou ook het geval is, kan je hier vooraf gericht naar vragen bij je verzekeraar. Vraag altijd om een schriftelijk antwoord of een schriftelijke bevestiging van een telefonisch bericht.

Als er een deel van de machtiging uit de aanvullende verzekering wordt vergoed, dan is dát niet zonder meer overdraagbaar, tenzij de nieuwe aanvullende verzekering die je afsluit hetzelfde biedt zonder drempel. Denk bijvoorbeeld aan zittend vervoer naar bestraling of chemotherapie, dat wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Daarvoor geldt een wettelijke eigen bijdrage, die soms wordt gedekt vanuit de aanvullende verzekering.

Aanvullende verzekering; directe acceptatie of een verklaring
Veel aanvullende verzekeringen kennen een directe acceptatie, maar uitgebreidere pakketten en de meest uitgebreide tandartsverzekeringen kennen meestal een drempel in de vorm van een medische verklaring / vragenlijst.

Op Independer kun je vinden welke verzekeringen direct accepteren en welke met een medische verklaring werken.

Op basis van die medische verklaring mág een verzekeraar je voor de aanvullende verzekering weigeren. Borstkanker in het verleden kan een reden zijn om je te weigeren voor de onderdelen in een aanvullende verzekering waarvan het zeker is dat je die gaat gebruiken. Toets dit dus eerst voordat je je lopende verzekering opzegt!

Aanvullende verzekering; relevantie van onderdelen
Het is zinnig om alle onderdelen in je aanvullende verzekering door te spitten op hun relevantie voor jou, en te beoordelen of een aanvullende verzekering überhaupt zinnig is. Als je weinig tot geen zorg nodig hebt, heb je in principe geen aanvullende verzekering nodig. De basisverzekering dekt alle basiszorg.

Een aanvullende verzekering bestaat vaak uit veel onderdelen waar je geen gebruik van maakt. Kijk dus goed welke onderdelen voor jou interessant zouden kunnen zijn.
Je kunt je afvragen wat een verzekering per jaar kost en wat het kost als je een consult of aanschaf zélf betaalt. Als je kleine uitgaven zelf kunt doen is verzekeren vaak niet nodig of zelfs duurder.


Een tandartsverzekering is voor iemand met weinig gebitsproblemen meestal overbodig. Sanering van gebitsproblemen ten gevolge van chemotherapie wordt gedekt door de basisverzekering en ook daarvoor hoef je dus niet aanvullend verzekerd te zijn. Hiervoor heb je van je tandarts een verklaring of een overzicht nodig van de status van je gebit voor de chemo en erna. Je tandarts kan een behandelplan opstellen over het herstellen van de ontstane schade, dat je bij de aanvraag om sanering kunt gebruiken.

Polisvoorwaarden en verzekeringsvoorwaarden
Kijk ook goed naar de kleine lettertjes in de polis- en verzekeringsvoorwaarden. Als je overweegt je aanvullende verzekering los af te nemen (dus zonder basisverzekering) kunnen er behoorlijke addertjes onder het gras zitten. Er kunnen dan zomaar wachttijden zijn, hoge administratiekosten, afwijkende premiestellingen of de verzekering is niet per maand opzegbaar. De flexibiliteit die je denkt te verkrijgen, geldt hier dan alleen in combinatie met basisverzekering. Dit is geen uitzondering; de meeste verzekeringen kennen nadere verzekeringsvoorwaarden.


- Soms wordt er een maximumbedrag gehanteerd dat in verhouding tot de kosten voor behandelingen dan eigenlijk maar een karige vergoeding is. Een "gewone" zitting fysiotherapie is rond de 28 euro. Een maximum bedrag van € 250,- dekt dan dus negen behandelingen. Een zitting lymfedrainaige is ruim € 42,- en dan worden er maar 5 behandelingen door de aanvullende verzekering gedekt. 
- Bij het afsluiten van een nieuwe aanvullende verzekering zijn er soms wachttijden voordat je werkelijk van de verstrekking gebruik kunt gaan maken. Dat kan heel onwenselijk zijn.


Vaak is een aanvullende verzekering dus duurder dan wenselijk. Kijk goed of wat je betaalt in verhouding staat tot wat de verzekeraar vergoedt.

Natura of restitutie?
De meeste zorgverzekeringen zijn een natura-polis: je hoeft niets zelf te betalen; de verzekeraar rekent direct af met het ziekenhuis. Er wordt vaak geroepen dat bij een natura-polis de verzekeraar bepaalt naar welke zorgverlener je gaat. Het klopt dat je je moet wenden tot gecontracteerde aanbieders, maar meestal zal de huisarts of specialist je hier ook naar verwijzen. In principe zijn alle ziekenhuizen in Nederland en ook sommige ziekenhuizen vlak over de grens gecontracteerd. Daardoor kun je dus ook bij een naturaverzekering gewoon zelf bepalen waar je heen gaat.

Bij een natura-polis zijn er tussen zorgverzekeraar en aanbieder afspraken gemaakt over service- en dienstverlening, over kwaliteit van zorg en over de prijs. Mocht een ziekenhuis niet gecontracteerd zijn voor bijvoorbeeld borstkankerzorg, dan is dat omdat ze niet voldoen aan de door de eigen orde van medisch specialisten gestelde kwaliteitseisen, zoals het aantal ingrepen. Zelfs als er een geweldige chirurg uit een naburig ziekenhuis komt opereren. Goede zorg wordt namelijk geleverd door multidisciplinaire teams en niet door één specialist en dáárop zijn de criteria gebaseerd. 

Bij een restitutiepolis heb je zogenaamd een vrije keuze én daarom een hogere premie, naast een eigen administratie. In principe worden binnen een restitutiepolis alle kosten die je maakt, vergoed. Jij betaalt de zorgverlener (en dat kan betekenen dat je het bedrag moet voorschieten!) en de verzekeraar betaalt jou.
De keerzijde van een restitutiepolis kan zijn dat bij de vergoeding wordt uitgegaan van een marktconform tarief. De werkelijke kosten die een niet-gecontracteerde aanbieder in rekening brengt (zoals een particuliere kliniek) kunnen hoger liggen dan dat tarief waarbij je het verschil zelf moet bijbetalen. Voor zorg die gemachtigd moet worden, zoals een DIEP-reconstructie in het buitenland, geldt soms ook een lagere vergoeding dan de kosten die het betreffende ziekenhuis bij jou in rekening brengt. De vergoeding wordt namelijk gebaseerd op het maximum Nederlands tarief.

Als je nu een restitutiepolis hebt en recent bent geconfronteerd met borstkanker, dan is het misschien handig om over te stappen van restitutie naar natura. De meeste kosten worden namelijk pas in 2012 in rekening gebracht omdat behandelingen dán plaats gaan vinden. Dat bespaart je veel geregel en administratie én de schok van de enorme kosten die met je behandelingen gepaard gaan. 

Ook bij een behoefte aan zorg in het buitenland is het soms juist handiger om over te stappen naar een natura verzekering van een (grotere) verzekeraar die directe inkoop pleegt over de grens (en dus niet werkt met machtigingen voor vergoeding achteraf). Dan loop je geen financiële risico’s en heb je geen problemen met het aanvragen van machtigingen.

Aanvullende verzekering of niet; risico’s
Verzekeren gaat niet over consumeren: iets afnemen en betalen. Verzekeren doe je andersom; éérst betalen voor een (onaanvaardbaar financieel) risico dat je loopt, en als blijkt dat dat risico zich niet voordoet, kun je de verzekering opzeggen. Achteraf alsnog een verzekering aangaan is "een brandend huis verzekeren" en daar proberen verzekeraars natuurlijk een stokje voor te steken.


“ik wil graag geld uitsparen en zit er nu aan te denken om de aanvullende verzekeringen op te zeggen. Maar als ik lymfeoedeem ontwikkel en de aanvullende verzekering weer wil in 2013, word ik dan zo geaccepteerd?”

De goedkopere aanvullende verzekeringen hebben meestal een directe acceptatie, duurdere hanteren vaak een vragenlijst. Als je bij een vraag als: "heeft u in 2012 (meer dan x maal) fysiotherapiebehandelingen gehad?” ja invult, loop je kans op een uitsluiting voor fysiotherapie of een wachttijd. Goedkoop zou in dit geval duurkoop kunnen zijn.
Als het risico op oedeem bij een okselklierdissectie reëel is (al dan niet gevolgd door bestraling) is het verstandig om je wél aanvullend te verzekeren in 2012. Als alles goed blijft gaan kan je deze in 2013 dan weer opzeggen. Door nu te besparen kun je in 2013, als het geluk niet aan je zijde was, problemen krijgen met acceptatie.
(Overigens kun je nog jaren ná behandelingen oedeem ontwikkelen, maar de kans wordt wel kleiner.)


 Als je op internet een verzekeringsvergelijking doet, kun je vinden welke verzekeraars bij welke aanvullende verzekeringen direct accepteren en welke daarbij vragenlijsten hanteren; dan kun je je een beetje oriënteren op de mogelijke risico's.

Chronische zorg in de basisverzekering
Fysiotherapie valt alleen voor enkele chronische aandoeningen onder de basisverzekering. In 2011 was er een drempel van 12 behandelingen en in 2012 wordt die drempel op 20 behandelingen gesteld. Die kunnen eventueel door een aanvullende verzekering worden opgevangen. Gelukkig worden alle behandelingen die daarna nodig zijn wel vanuit de basisverzekering vergoed. Er is dan geen maximum aantal behandelingen. Het moet dan wel gaan om een chronische aandoening die staat benoemd in de lijst van het ministerie van VWS. Binnen deze lijst zijn, op enkele specifieke behandelingen bij uitzaaiingen na, vooral van toepassing:

  • B7 frozen shoulder (capsulitis adhaesiva) (maximaal twaalf maanden behandeling)
  • D3 lymfoedeem en
  • D4 littekenweefsel van de huid al dan niet na een trauma.

Voor aandoeningen die niet op de lijst voorkomen kan dus alleen de aanvullende verzekering behandelingen vergoeden.

Voor diegenen die door bestralingsschade en/of okselklierdissectie en/of amputatie chronische fysiotherapie nodig hebben in verband met verklevingen, verlittekening en/of lymfe-oedeem is de drempel van 20 behandelingen mogelijk van grote impact op eventuele zorgkosten voor fysiotherapie in 2012.

Voor fysiotherapie is jaarlijkse een verwijzing nodig van je huisarts, oncoloog of chirurg. Deze verklaring of aanvraag heeft de fysiotherapeut nodig om zich te kunnen verantwoorden naar de verzekeraar als die erom vraagt. Als er in 2011 nog geen 12 behandelingen zijn betaald, dan worden er in 2012 nog 8 behandelingen in rekening gebracht. Zijn behandelingen al eerder gestart dan wordt de chronische indicatie in principe ieder jaar verlengd.
In 2012 moeten - bij een nieuwe chronische indicatie - de eerste 20 behandelingen zelf worden betaald of kan een beroep worden gedaan op de aanvullende verzekering. Je zult voor jezelf uit moeten maken hoevéél je dat kost en of het goedkoper is om dit zelf te betalen dan een aanvullende verzekering af te sluiten. 


Mocht je in 2012 lymfeoedeem ontwikkelen dan zou je geconfronteerd kunnen worden met € 880,- (20 x € 44,-) aan eigen kosten voor de eerste 20 behandelingen bij een chronische aandoening. Mocht je daarnaast bijvoorbeeld ook Herstel en Balans willen doen dan ben je eveneens rond de € 800,- kwijt. Totaal € 1680,-. Tegen dát risico kan je je dus verzekeren... Want als je dat afzet tegen een aanvullende verzekering van ongeveer € 40,- per maand, dan zijn de kosten van deze verzekering (12 x € 40,- = € 480,-) een stuk lager.

Kijk wél goed in de polisvoorwaarden of deze verstrekkingen er in vallen.


Het maakt niet uit bij welke verzekeraar je bent: de eerste twintig behandelingen zijn altijd voor eigen rekening (of de AV), pas daarna start de basisverzekering. Het kan soms wel even puzzelen zijn om die eerste twintig vast te stellen. Je kan je therapeut vragen een behandeloverzicht uit te draaien.

Laatste noot: Als je al langer fysiotherapie hebt, dan is het raadzaam om bij je fysiotherapeut te checken of je op Code 1 (Chronische indicatie) in zijn systeem staat en of de behandelingen inderdaad bij je verzekeraar onder die code worden gedeclareerd. Als dat het geval is, komt de zorg ten laste van de basisverzekering. Bij een naturaverzekering wordt dan alles vergoed via de zorgverzekeraar; bij een restitutieverzekering kan je dan de nota met de juiste code bij de verzekeraar indienen. Als dat niet zo is, krijg je de nota zélf of loopt de betaling via je aanvullende verzekering tot het maximum daar is bereikt.

Eigen Risico
In 2012 is het eigen risico (ER) verhoogd van € 170,- naar € 220,-.

Het eigen risico geldt voor kosten die worden vergoed vanuit de Basisverzekering. Het geldt dus niet voor hetgeen er vanuit de aanvullende verzekering wordt vergoed.

Je betaalt geen eigen risico voor de volgende zorgkosten:

  • de huisarts,
  • tandheelkundige zorg voor jongeren tot 18 jaar,
  • verloskundige zorg en kraamzorg,
  • gratis bevolkingsonderzoeken, zoals het borstkankeronderzoek,
  • de griepprik voor risicogroepen,
  • zorg die door de aanvullende verzekering wordt vergoed.

Als je midden in je behandelingen zit, krijg je dat eigen risico eenvoudig “volgestort”.

Het is dan niet verstandig om het eigen risico te verhogen in ruil voor lagere premie. Alleen als je het risico op extra zorgkosten zelf kunt betalen of daar spaargeld voor hebt, kan je een hoger ER overwegen.

Sommige zorgaanbieders wachten lang met het sturen van nota’s. Ziekenhuizen sturen pas een nota als de zorg (of de Diagnose Behandel Combinatie: DBC) is afgesloten. Zo kan het voorkomen dat er voor zorg die in 2011 is geleverd pas in 2012 een declaratie volgt. De heffing van het eigen risico is gebaseerd op de datum van opening van de DBC. Als de DBC in 2011 is geopend, maar pas in 2012 wordt gedeclareerd (lees afgesloten), dan geldt de startdatum. Díe DBC geldt dan voor het ER van 2011 en niet voor het ER in 2012. Als er vervolgbehandelingen starten in 2012 dan is dat met een nieuwe DBC en die wordt dan ten laste van het ER in 2012 gebracht. Als er onderzoek wordt verricht op materiaal, geldt de datum van dat onderzoek.

Mochten er meer vragen of onduidelijkheden zijn dan kun je terecht in het topic:

Zorgverzekering jaarlijks onder de loep

Stel daar je vragen of lees mee.