Zelfonderzoek bij borstkanker: ken je lijf

Veel mensen weten dat een afwijkend knobbeltje in je borst kan duiden op borstkanker. Maar andere symptomen zijn minder bekend. Daarom is het advies van Borstkankervereniging Nederland (BVN): Ken je lijf! Het is belangrijk dat je je borsten goed kent (hoe ze voelen en eruit zien), om zo tijdig een verandering op te kunnen merken waarmee je een afwijking kunt ontdekken. Ben je ongerust over een afwijking aan je borst of tepel? Ga dan naar je huisarts.

 

Symptomen bij borstkanker

Als je borsten anders aanvoelen dan je gewend bent en je ziet of voelt één van de volgende symptomen, dan is het verstandig om je (huis)arts raadplegen:

  • een verharding van de borst
  • een deuk in de borst
  • huidverandering (ook: slecht genezend plekje)
  • warm aanvoelende borst met een rode verkleuring van de huid
  • vocht uit de tepel (bloederig, waterig, groen van kleur of melkachtig)
  • putjes in de borst
  • een bult op de borst
  • een dikke ader in de borst
  • ingetrokken tepel (tenzij je dat altijd al had)
  • vorm of grootte van borst verandert
  • schilfering en roodheid (sinaasappelhuid) van de borst
  • een ongewoon knobbeltje in de borst (niet altijd zichtbaar)
  • pijnlijke, anders aanvoelende plek in de borst
  • zwelling in de oksel 

* de symptomen gelden ook voor mannen. Lees hier meer over borstkanker bij mannen.

Periodieke controles (bevolkingsonderzoek borstkanker)

In Nederland worden alle vrouwen tussen de 50 en 75 jaar elke twee jaar uitgenodigd om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek. Er worden dan ter controle röntgenfoto's van de borsten gemaakt, de mammografie. Het is belangrijk dat je ook in de periode tussen die controles, let op de genoemde afwijkende symptomen. 

Menstruatie

Wanneer je een verandering aan je borst(en) opmerkt, kan dat verschillende dingen betekenen. Zo heeft de menstruele cyclus bijvoorbeeld ook invloed op je borsten. Je borsten voelen daardoor voor de menstruatie vaak anders aan. De veranderingen die je voelt, kunnen dus onschuldig zijn. Wanneer je goed weet hoe je borst(en) eruit horen te zien en te voelen, zul je veranderingen snel ontdekken. 

Zwangerschap

Tijdens je zwangerschap of als je borstvoeding geeft, veranderen je borsten. Reden genoeg om dan opmerkzaam te zijn en te controleren op afwijkingen. “Als je zwanger bent of borstvoeding geeft, moet je je borsten opnieuw ‘leren kennen’”, zegt Inge Eekhout, verpleegkundig specialist Mammachirurgie van het Antoni van Leeuwenhoek. “Als je weet wat normaal is, merk je veel sneller een verandering op.” De dingen waar je op moet letten zijn gelijk aan het ‘normale’ zelfonderzoek. Inge: “Twijfel je, laat dan een specialist meekijken of –voelen.”

Erfelijkheid

Als je erfelijke aanleg hebt voor borstkanker, is het extra belangrijk je borsten goed te kennen en te letten op veranderingen. Mensen die erfelijk belast zijn krijgen in principe al het advies om zich extra te laten controleren door een specialist, maar zelf goed opletten blijft belangrijk. Lees meer over erfelijkheid op brca.nl >>

Risicofactoren

Niet alle oorzaken van borstkanker kunnen worden verklaard. De kans om borstkanker te krijgen is voor een ‘doorsnee’ vrouw ongeveer 13 à 14 procent: één op de zeven vrouwen krijgt ooit in haar leven borstkanker. Er zijn persoonlijke factoren die invloed hebben op de kans dat iemand borstkanker krijgt. Maar het is niet zo dat iedereen die een bepaalde risicofactor heeft, ook altijd borstkanker krijgt. Omgekeerd is het ook vaak moeilijk vast te stellen wat de oorzaak is geweest als je wel borstkanker krijgt. Meestal dragen verschillende risicofactoren samen bij aan het ontstaan van borstkanker. 

Lees meer over risicofactoren >>

Geen symptomen, toch borstkanker

Helaas komt het ook (weinig) voor dat mensen borstkanker krijgen, zonder dat er sprake is van genoemde symptomen. Toch blijft het belangrijk om je borsten goed te kennen.